Patronen

Wat zijn mijn patronen?

Het is de vraag die ik me stelde binnen het thema ‘Ontplooien’ waarbij ik intergenerationele thema’s, psychologische patronen en genderrollen als vertrekpunt neem voor een werk. 

De gedachte dat we als een onbeschreven wit blad worden geboren is niet zoals het werkelijk is. We dragen intergenerationele patronen uit vorige generaties mee in onze genen. Daarbovenop ontstaan er heel kort nadat we geboren zijn ook al patronen, door het herhalen van handelingen als reactie op specifieke gebeurtenissen.  Hoe vaker we deze handelingen herhalen, hoe dieper de patronen in onze neurale netwerken en bijgevolg in ons gedrag ingesleten zijn.

Vanuit dat idee bracht ik op een groot wit blad het motief van de pyjama van mijn dochter met roze tape aan. In mijn werken vertrek ik vaker vanuit huishoudelijk textiel dat mijn aandacht trekt, door de materie, de tactiele ervaring bij het aanraken en het verhaal dat het textiel in zich draagt.  

Laag over laag wreef ik houtskool op het blad en keek ik wat het met de ondergrond deed. Ik manipuleerde de houtskool met mijn handen tot ik een boeiende textuur op het blad kreeg. Na enkele lagen verwijderde ik een strook tape en kwam het onbeschreven witte blad met zijn roze tape weer tevoorschijn. Daarna herhaalde ik de handeling van het aanbrengen van houtskool opnieuw en ontstonden er patronen op het blad.

Door het grote formaat en het bewerken van houtskool met de hand, werd het tekenen een lichamelijk intense beweging. Het confronteerde me met mijn eigen patronen, het besef hoe die waren ontstaan, hoe hard ze ingesleten zaten en hoe moeilijk het is ze te doorbreken. Het contact van mijn handen met de ondergrond en het wrijven over het papier leidde tot een tactiele ervaring, een troostende streling. Het proces van het creëren van dit werk kreeg daardoor een heel persoonlijke inhoud.

Na het afronden van de tekening ging ik aan de slag met het grote blad.  Ik creëerde een ruimtelijk werk door het papier te plooien. Dat deed ik ook al met eerdere werken. Hoe het werk er uiteindelijk uit ziet hangt af van de plooien die het papier aanneemt, de interactie met de ruimte en de vorm die ik erin zie. Ook hier grenst het plooien en ontplooien aan de thematiek van het zich ontwikkelen als mens, waarvan onze patronen deel uitmaken. Ontplooien we ons tot wie we werkelijk zijn of tot wie we volgens anderen zouden moeten zijn?

Ik nodig je graag uit om tijd te nemen om naar het werk te kijken. Een vluchtige blik laat slechts een klein deel van het werk zien, ook al is het formaat voor een tekening heel groot. Door met aandacht te kijken worden alle patronen in dit werk zichtbaar. Zo kunnen we ook met aandacht naar onszelf  kijken en zien welke patronen we in ons gedrag terug vinden. Zijn het onze eigen patronen of die van de generaties voor ons?